गर्भवती असताना वजन कमी करणे शक्य आहे का?

प्रग्नेंसीमध्ये वजन कमी असल्यास करू नका दुर्लक्ष, करावा लागेल गंभीर समस्यांचा सामना

प्रेग्नेंसीमध्ये वजन वाढणं ही एक सामान्य समस्या आहे. मात्र याचदरम्यान जर स्त्रियांचं वजन कमी होत असेल तर आई आणि बाळ दोघांनाही याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. योग्य आहार आणि उत्तम जीवनशैलीमुळे प्रेग्नेंसीमधील अधिकाधिक समस्या दूर होऊ शकतात.
 
प्रेग्नेंसीदरम्यान स्त्रियांचं वजन किती असावं, बाळाचं वजन किती असलं पाहिजे असे अनेक प्रश्न तुम्हालाही पडत असतील. बाळाचं वजन जितकं जास्त तितकंच बाळ सुदृढ आणि निरोगी राहतं असं तुम्ही बऱ्याचदा ऐकलं असेल. पण बाळाचं वजन हे आईच्या वजनावर देखील अवलंबून असतं. बऱ्याचदा प्रेग्नेंसीदरम्यान अधिक वजन वाढेल याची भीती स्त्रियांना असते. मात्र या दरम्यान स्त्रियांनी डाएट करणं अगदी चुकीचं आहे. या काळात योग्य आहार आणि शरीराला पोषक घटकांचा पुरवठा करणाऱ्या खाद्यपदार्थांचे सेवन महिलांनी केले पाहिजे.

प्रेग्नेंसीमधील एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे स्त्रियांचं वजन प्रमाणापेक्षा कमी असणं. डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार या काळामध्ये स्त्रियांचं वजन अधिक आणि एकमद कमी देखील नसलं पाहिजे. यादरम्यान स्त्रियांचे वजन अधिक कमी असेल तर याचा बाळावर अधिक परिणाम दिसू शकतो. यासाठी काय उपाय करावेत, प्रेग्नेंसीमध्ये स्त्रियांचं वजन किती असलं पाहिजे, आहारामध्ये कोणत्या गोष्टींचा समावेश असला पाहिजे अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरं आम्ही तुम्हाला या लेखाच्या आधारे सांगणार आहोत.

​प्रेग्नेंसीदरम्यान वजन का वाढत नाही?
प्रेग्नेंसीदरम्यान स्त्रियांचं वजन वाढत नसेल तर याकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका. याकाळात वजन न वाढण्यामागे बरीच कारणं देखील असू शकतात. स्त्रियांचं प्रमाणापेक्षा कमी वजन असणं बाळाच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतं. स्त्रियांचं वजन न वाढण्याची कारणं खालीलप्रमाणे.

- चयापचय क्रियेचा वाढता वेग

- सकाळी अशक्तपणा येणे

- भूक न लागणे

- वजन वाढीबाबात चिंता

- इतर वैद्यकीय कारणं

वरील दिलेल्या कारणांमुळे प्रेग्नेंसीदरम्यान तुमचं वजन वाढण्यास अडथळा निर्माण होऊ शकतो.

​प्रेग्नेंसीदरम्यान वजन किती वाढलं पाहिजे?
प्रेग्नेंसीच्या पहिल्या १२ आठवड्यांमध्ये वजन वाढणं हे सामान्य आहे. तसेच पहिल्या तिमाहीमध्ये तुमचं वजन कमी होत असेल तर चिंता करू नका. किंवा पहिल्या तिमाहीमध्ये वजन वाढवण्याची देखील फारशी गरज भासत नाही. पण जर तुमचं वजन कमी असेल तर प्रेग्नेंसीच्या दुसऱ्या तिमाहीपासून वजन वाढवणं गरजेचं आहे. महत्त्वाचं म्हणजे प्रेग्नेंसीमध्ये वजन किती वाढवलं पाहिजे हे प्रेग्नेंसीपूर्वी तुमचं वजन किती आहे यावर अवलंबून असतं. दुसऱ्या तिमाहीपासून खालीलप्रमाणे वजन वाढवणं तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतं.

- प्रेग्नेंसीपूर्वी कमी वजन असणे : प्रत्येक आठवड्याला १ पौंड (पूर्ण प्रेग्नेंसीदरम्यान २८ ते ४० पौंड)

- प्रेग्नेंसीपूर्वी प्रमाणात वजन असणे : प्रत्येक आठवड्याला १ पौंड (पूर्ण प्रेग्नेंसीदरम्यान २५ ते ३० पौंड)

- प्रेग्नेंसीपूर्वी अधिक वजन असणे : प्रत्येक आठवड्याला ०.६ पौंड (पूर्ण प्रेग्नेंसीदरम्यान १५ ते २५ पौंड)

- प्रेग्नेंसीपूर्वी असणारा लठ्ठपणा : प्रत्येक आठवड्याला ०.५ पौंड (पूर्ण प्रेग्नेंसीदरम्यान ११ ते २० पौंड)

प्रेग्नेंसीदरम्यान कमी वजन असेल किंवा जास्त वजन असेल तर काय करावे याबाबत तुम्ही तुमच्या जवळच्या डॉक्टरांचा सल्ला घेणं गरजेचं आहे.

​प्रेग्नेंसीदरम्यान कमी वजन असल्यास होणारे परिणाम
प्रेग्नेंसीदरम्यान आहार काय असला पाहिजे, कोणत्या खाद्यपदार्थांचे सेवन करावे, वजन किती असणं गरजेचं आहे याबाबात स्त्रियांना माहिती असणं गरजेचं आहे. प्रग्नेंसीदरम्यान वजन कमी असेल तर स्त्रियांना आणि बाळाला अधिक गंभीर प्रसंगांचा सामना करावा लागतो.

- प्रीमॅच्युअर डिलिव्हरी

- बाळाची गर्भाशयामध्ये वाढ न होणं

- बाळाचं वजन कमी असणं

प्रीमॅच्युअर बाळ किंवा कमी वजन असलेलं बाळ यांना बऱ्याच समस्यांचा सामना करावा लागतो. स्तनपान करत असताना त्यांना अधिक त्रास जाणवतो. परिणामी बाळाचा अशक्तपणा वाढणे किंवा वाढ न होणे या समस्यांचा धोका निर्माण होऊ शकतो.

​वजन कमी करण्यासाठी डाएट टाळा
प्रेग्नेंसीदरम्यान वजन वाढेल, आपल्या शरीराचा संपूर्ण आकारच बदलून जाईल अशी भीती अनेक स्त्रियांना असते. मात्र स्त्रियांनी ही भीती बाळगणं फार चुकीचं आहे. प्रेग्नेंसीदरम्यान वजन वाढू नये म्हणून डाएट करत असाल तर याचा परिणाम तुमच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. पहिल्या तिमाहीमध्ये वजन न वाढणं हे सामान्य आहे. पण दुसऱ्या तिमाहीमध्ये देखील तसंच घडत असेल तर तुम्हाला आणि तुमच्या बाळाला धोका निर्माण होऊ शकतो. बाळाला तसेच तुमच्या शरीराला पोषक तत्त्वांचा अधिक पुरवठा कसा होईल याकडे अधिक लक्ष दिलं पाहिजे.

​प्रेग्नेंसीदरम्यान वजन वाढवण्यासाठी उपाय
योग्य आहार तुमच्यासाठी आणि तुमच्या बाळासाठी अधिक फायदेशीर ठरू शकतो. पोषक घटकांचा समावेश असलेल्या पदार्थांचे तुम्ही सेवन केलात तर बाळाला देखील याचा अधिक फायदा मिळू शकतो. ड्राय फ्रुट्स, अंडी, ब्राउन राइस, मांस, ओट्स, ऑलिव्ह ऑइल आदी गोष्टींचा तुमच्या आहारामध्ये समावेश असणं गरजेचं आहे. दिवसातून दोन ते तीन वेळा अधिक न खाता थोड्या थोड्या वेळाने पोषक घटकांचा समावेश असलेल्या पदार्थांचे सेवन करा. काही संशोधनानुसार प्रोटीनयुक्त आहाराचे सेवन करणं महत्त्वाचं आहे. पण अधिक प्रमाणात प्रोटीनयुक्त पदार्थांचे सेवन आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतं.

वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या
प्रेग्नेंसीमध्ये एका ठराविक वेळेनंतर वजन वाढत नसेल तर वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. कोणतेच खाद्यपदार्थ खाण्याची इच्छा न होणं ही प्रेग्नेंसीमधील सामान्य समस्या आहे. पण पुढे देखील हे असंच सुरू राहिलं तर याकडे दुर्लक्ष करू नका. याचा परिणाम तुमच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. तसेच वजन देखील कमी होऊ शकतं. प्रेग्नेंसीमध्ये होणाऱ्या त्रासाबाबत तुमच्या जवळच्या डॉक्टरांना योग्यवेळी विचारून घ्या.